Koppelen

Gerbils zijn sociale wezens die het beste per twee gehuisvest kunnen worden. Maar vreemde gerbils vallen ze meestal aan, dus zomaar een nieuwe gerbil erbij in de bak zetten is geen goed idee. Hoe pak je dit dan wel aan? Ik gebruik de onderstaande koppelmethode. Deze heb ik geleerd van gerbil.nl, maar uiteraard zijn er kleine wijzigingen. Het belangrijkste bij een koppeling is om voldoende tijd te nemen voor elke stap en goed in de gaten te houden hoe de gerbils op elkaar reageren. Beter wat rustiger aan doen, dan dat de snelheid van alle veranderingen resulteert in een (nieuw) gevecht.

Splitcage

Om een koppeling soepel te laten verlopen, kun je het beste beginnen met de splitcage. Hierbij zet je eerst een bak klaar met een zogenaamde split erin. De splitcage bak heeft het liefst een afmeting van 80*40*40 tot 100*50*50, maar kan eventueel ook middels een extra schot verkleind worden. Hoe je een split kan maken staat onder andere op het gerbilforum beschreven. Per mail kan ik het ook uitleggen. De split is een tussenschot in de bak, die voor het grootste gedeelte bestaat uit een enkele of dubbele laag gaas. De tweede wordt ook wel een dubbele split genoemd. Als je gezorgd hebt dat de split stabiel in de bak staat, kan je aan beide kanten een dun laagje bodembedekking toevoegen. De gerbils die je aan elkaar wilt koppelen zet je ieders op hun eigen helft van de bak. Op deze manier kunnen ze al wel vast aan elkaar snuffelen, maar elkaar nog niet echt aanvallen. Soms komt het voor dat een gerbil erg agressief is in de split, en de ander in zijn neus bijt via het gaas. In zo’n geval kun je beter gebruik maken van de dubbele split. Hier zit een houten frame tussen de twee lagen gaas, die daardoor zo ver uit elkaar staan dat de gerbils elkaar helemaal niet meer kunnen verwonden. Op die manier kunnen ze echter ook wat minder snuffelen, of zelfs wassen, dus dit is misschien de veiligere maar niet per se de beste optie. In de split kun je vaak al goed beoordelen hoe de gerbils op elkaar reageren. Vliegen ze erg agressief op het gaas af zodra de ander er maar in de buurt komt? Dan kun je waarschijnlijk beter nog een paar dagen wachten voordat je overgaat op het echte koppelen. Trekken de gerbils zich weinig van elkaar aan, of liggen ze slechts door het gaas gescheiden tegen elkaar aan te slapen en wassen ze elkaar zelfs? Dan is er een dikke kans dat je koppeling zal gaan slagen. Echter levert sociaal gedrag in de split geen garantie dat de koppeling gaat slagen.

Koppelingen tussen man en vrouw of tussen volwassene en pup verlopen vaak zo soepel dat het niet per se nodig is om gebruik te maken van de splitmethode. Toch is het vaak verstandig om ook dan gebruik te maken van de splitcage. Deze methode is ook handig om toe te passen als je de echte koppeling nog een paar dagen uit wilt stellen omdat je zelf niet thuis kan blijven om de gerbils in de gaten te houden, of als een eerdere koppelpoging mislukt is of zieke of gewonde gerbils nog moeten herstellen voordat ze opnieuw gekoppeld kunnen worden. De splitcage methode is alleen een voorbereiding op de echte koppeling en kan niet gebruikt worden als vervanging van de methode die hieronder beschreven staat.

De koppeling

Bij een koppeling is het van heel groot belang dat je de eerste 24-48 uur bij de gerbils aanwezig kunt zijn. Uiteraard mag je dit afwisselen met andere gezinsleden, maar zorg wel dat er iemand bij is die de gerbils in de gaten kan houden en die ook verstand heeft van gerbils. Als dit niet uitkomt op het moment dat er gekoppeld moet worden (wanneer je gerbils zijn gaan vechten of als je een eenzame gerbil een nieuw maatje wilt geven), dan kun je deze koppeling middels de splitcage methode enkele dagen uitstellen tot er een geschikter tijdstip is. Lukt het je niet om een tijdstip te vinden voor de koppeling binnen twee weken? Of durf je de koppeling niet aan? Besteedt dan de koppeling uit aan iemand die hier (meer) ervaring mee heeft. Goede hobbyfokkers hebben in het algemeen meer dan genoeg ervaring met koppelen en ook alle benodigde bakken hiervoor in huis. Ikzelf zou ook voor je kunnen koppelen, maar veel andere hobbyfokkers bieden deze mogelijkheid ook aan. Houdt er wel rekening mee dat hiervoor wel vaak wel een kleine vergoeding gevraagd wordt.

Benodigdheden

  • 1 reiskooitje van 20-25 cm lengte. Moet grotendeels doorzichtig zijn!
  • 1 reiskooitje van 30*20*20 cm. Moet grotendeels doorzichtig zijn!
  • Indien je bak groter is dan 100*50*50 cm, een tussenmaat bak (60*40*40 cm³ tot 100*50*50 cm³) of tussenschot/split om je bak tijdelijk te verkleinen.

Uiteraard gaan je gerbils ook bodembedekking, voer en water nodig hebben, maar gezien dat bij je standaard verzorging hoort, hoeft het niet niet nog eens bij te staan.

Voordat je begint met koppelen

Wissel je gerbils nog een laatste keer van kant in de split, geef ze wat te eten en wat te knagen, zodat ze in een optimaal humeur zijn voor de koppeling. Zorg dat je de eerste dag niet meer hoeft te douchen, je niet weg hoeft om boodschappen te gaan doen en dat je het toilet al bezocht hebt voordat je begint met de echte koppeling. Het liefst maak je de omgeving zo rustig mogelijk, dus probeer ook te voorkomen dat er een lawaaierige wasmachine of stofzuiger aangaat en zet geen muziek aan. Het is ontzettend belangrijk dat iemand de gerbils in de gaten houdt tijdens de eerste 24-48 uur. Zorg dat de reiskooitjes alvast klaar staan en gewassen zijn na het laatste gebruik. Begin niet te laat op de dag met een koppeling. De eerste 12 uur moet er iemand wakker bij aanwezig zijn. In een koppeling kan je beter wat rustiger aan doen, dan net te snel door elke stap heen gaan.

Stap 1

Het kleinste reiskooitje spoel je om met lauwwarm water. Droog het bakje van de binnenkant niet af, maar laat er enkele druppels water in achter. Een nat bakje klinkt misschien zielig, maar het leidt de gerbils af van elkaar en zorgt tegelijkertijd dat hun geuren sneller vermengen tot een gezamenlijke geur. Het gaat maar om een paar druppels, want je wilt ook niet dat je gerbils ziek worden door het koppelen.

Zet de gerbils tegelijkertijd in het reiskooitje, het liefst van elkaar afgewend en doe het deksel dicht. Onthoud goed hoe laat je dit hebt gedaan. In de meeste gevallen zullen ze rustig het bakje verkennen en elkaar weinig aandacht schenken. Dat is ook hoe ik het zelf het liefste zie.

Soms zie je ook gerbils druk aan elkaar aan het snuffelen zijn, elkaar wassen, met de schouders tegen elkaar aan gaan staan of even met elkaar boksen. Dit is allemaal niet erg, het hoort bij het elkaar leren kennen, maar let wel extra goed op. Zeker boksen of gespannen tegen elkaar aanstaan kan snel omslaan in een gevecht.

Merk je dat de twee erg gespannen blijven of dreigt er een gevecht? Dit kan je bijvoorbeeld merken door boksen of gepiep. Probeer ze dan even af te leiden. Een tikje tegen het bakje is vaak genoeg om de twee te laten vergeten dat ze een beetje aan het ruziën waren. Ga echter ook niet de hele tijd tegen het bakje aan zitten tikken, uiteindelijk zullen ze toch zelf moeten uitvogelen of ze vriendjes kunnen worden of niet.

Helaas zie je in sommige gevallen ook dat de gerbils elkaar meteen aanvliegen en beginnen te vechten. Ze vormen dan een soort bolletje en voordat je het reisbakje open hebt, zie je vaak al plukjes haar op de bodem van het bakje liggen. Probeer zo snel mogelijk de twee uit elkaar te halen, voordat ze elkaar serieus toetakelen. Als dit gebeurt, betekent het niet meteen dat de twee nooit vriendjes zullen kunnen worden. Vaak gaat het na een week in de split veel beter. Controleer op verwondingen, al is dit vaak makkelijker als de gerbil eerst een paar minuten in zijn eentje tot rust heeft kunnen komen.

Blijven de twee lief voor elkaar? Dan ga je na een uur verder naar stap 2.

Stap 2

Je gerbils hebben het een uur met elkaar uitgehouden. Dat is een veelbelovend begin, maar betekent nog niet dat ze nu al de beste maatjes zijn. In het beste geval zitten de twee nu gezellig dicht tegen elkaar aan, maar het kan ook zijn dat ze nog gespannen aan het duwen of boksen zijn, of de twee elkaar nog steeds volledig negeren. Hoe dan ook, het is tijd om ze de gelegenheid te geven zich weer af te drogen, en dat gaat prima met een dun laagje bodembedekking. Probeer dit naast de gerbils te plaatsen, want ze vinden het niet leuk om bodembedekking op hun kop te krijgen. Elke frustratie of schrikreactie kan er nu nog makkelijk voor zorgen dat de twee met elkaar gaan vechten. Ook hier houdt je de twee weer goed in de gaten.

Na een uur met een dun laagje bodembedekking, ga je verder naar stap 3.

Stap 3

Het is hoog tijd aan het worden om te kijken of je gerbils al bereid zijn om hun voedsel samen te delen. Langer zonder voedsel zetten, resulteert alleen maar in chagrijnige, hongerige gerbils en is dus niet aan te raden. Leg het voer het liefst in het midden neer, zodat er makkelijk twee gerbils tegelijk bij kunnen. Zo voorkom je dat de een de weg naar het voer blokkeert voor de ander, en ze daardoor gaan ruziën. Ook hierbij geldt: probeer het niet op de gerbils zelf te laten vallen, maar gewoon op de bodem neer te leggen.

Behalve eten moet je de twee ook wat te drinken aanbieden. Heb je een bak waar je de drinkfleshouder in kan hangen? Ideaal! Eerst grondig afspoelen, zodat er geen geuren van  (een van de twee of andere) gerbils meekomen, en hang deze gewoon op in het reiskooitje. In sommige reiskooitjes kun je ook een klein gaatje maken, waar de tuit van de drinkfles doorheen kan. Let wel op dat allebei de gerbils er makkelijk uit kunnen drinken. Vooral in hogere reiskooitjes kan het nog wel eens voorkomen dat een fles door de deksel een jonge pup nog niet helpt aan water. Als het je niet lukt om de gerbil permanent een drinkflesje aan te bieden, maak dan het bakje om het uur even open om de drinkfles aan te bieden. Zorg hierbij dat de gerbils niet kunnen ontsnappen, en allebei de gerbils voldoende tijd hebben om aan hun vocht te komen. Komen ze na meer dan een minuut nog niet drinken? Dan sluit je het bakje gewoon weer, en probeer je het een uurtje later nog een keer. Gerbils drinken nooit veel, dus verwacht ook niet dat ze in koppeling ineens wel liters zullen gaan drinken. Bovendien is er vaak nog wel wat vocht op te likken van de randen van het reiskooitje de eerste paar uren.

Zo ziet het grootste gedeelte van de dag eruit: twee gerbils in een heel klein bakje met een beetje bodembedekking, voer en (af en toe) wat water. Hopelijk zie je gedurende de dag dat de twee steeds meer naar elkaar toe trekken en gezellig op elkaar gaan liggen slapen. Is dat nog niet zo? Dat is geen ramp, sommige gerbils hebben gewoon wat langer nodig om een ander te gaan vertrouwen.

Blijven de twee de hele dag lief voor elkaar? Dan ga je door naar stap 4.

Stap 4

Deze stap gaat vooral over het voorbereiden op de nacht. Allereerst moet je de gerbils de gelegenheid bieden om zelf een warm nestje te maken. Dit doe je door ze een plukje hooi te geven. Vaak zullen de twee meteen aan de slag gaan om samen een nestje te bouwen. Daarnaast moet je zorgen dat je ’s nachts ook in kan grijpen in geval van nood. Dit betekent dat het handig is om de gerbils de eerste nacht naast je bed te zetten. Als ze gaan vechten, hoor je dat meestal wel, al is de kans groot dat je wel meer dingen zult horen en daardoor een nachtje wat minder goed zult kunnen slapen. Zorg ook dat je gerbils op de slaapkamer niet te koud of op de tocht staan.

Weltruste!

Stap 5

Zijn de gerbils goed de nacht doorgekomen? Of merk je nog spanningen? Als er spanningen zijn, kan je de gerbils tot 12 uur langer in het kleine reiskooitje laten zitten, hoe dichter ze op elkaar zitten, hoe groter de kans is dat ze een manier gaan zoeken om er samen uit te komen. Lijken de twee de nacht goed doorgekomen te zijn, dan kun je ze 24 uur na het begin van de koppeling samen in het grotere reiskooitje zetten. Hier doe je alvast een klein beetje bodembedekking in, en daarna laat je de gerbils in het grotere bakje springen. Doe ook wat van hun vertrouwde bodembedekking mee in de grotere bak, maar laat ook een klein beetje staan voor als het niet goed gaat. Ontstaat er ruzie zodra de twee in een grotere bak komen? Zet ze dan gelijk terug in het kleinere bakje. Helpt dat niet, beëindig dan de koppeling en zet de twee in de split. Even wat meer spanning is normaal, want er is een hoop veranderd voor ze, maar het moet geen vechten worden.

Ook deze dag kun je na een uurtje weer wat voer geven. De drinkfles mag vanaf het begin al aanwezig zijn. Als de gerbils de dag gezellig samen doorgekomen zijn en je het voldoende vertrouwd, is het niet noodzakelijk om je gerbils nog een nachtje op je nachtkastje te zetten. Geef ze wel weer een pluk hooi om een nestje te bouwen. Na de eerste 48 uur, kun je korte periodes van huis weg gaan. Echter is het nog steeds erg belangrijk om de twee zoveel mogelijk in de gaten te houden, zeker nadat je gevoerd hebt of als je ze een wc-rolletje hebt aangeboden omdat ze anders het reiskooitje slopen. Laat de gerbils 2 tot 3 dagen in dit reiskooitje zitten.

Stap 6

De gerbils zitten nu al 3 volle dagen bij elkaar en hebben het al tenminste 48 samen in het tweede reiskooitje doorgebracht. Het is hoog tijd om ze nog wat meer ruimte te gaan geven. Zet ze nu samen in een bak van 50*30 cm tot 80*40 cm. Is je bak groter? Probeer dan een gedeelte zonder plateaus af te zetten (bijvoorbeeld met een split) dat ongeveer deze afmetingen heeft. De bak moet gevuld zijn met een dun laagje bodembedekking (meer dan 5 cm zou ik niet doen), en er zijn nog geen huisjes, speeltjes of zandbad aanwezig. De enige uitzondering hierop vormen ladders als een van de twee anders niet op een plateau kan komen waar de ander wel bij kan. Ook na deze verhuizing houdt je ze het eerste uur goed in de gaten. Vooral jonge gerbils kunnen nog wel eens enthousiast reageren op de extra ruimte en wilde sprongen laten zien, wat kan resulteren in nieuwe spanningen. Gaat het een uur goed, geef ze dan weer wat te eten. De drinkfles mag al vanaf het begin aanwezig zijn. Ook hier geef je aan het einde van de eerste dag een pluk hooi om een nestje te bouwen.

Stap 7

Als ook dit 24 uur goed is gegaan, kun je ook af en toe een zandbad aanbieden. Let wel goed op hoe de twee hierop reageren. Een zandbad is noodzakelijk voor de verzorging van de vacht, maar kan ook de groepsgeur verminderen of een object zijn waar ruzie om gemaakt wordt.

Is dit een tijdelijke bak? Laat ze hier dan tenminste 3 dagen in zitten, totdat ze verhuizen naar hun uiteindelijke bak. Richt de uiteindelijke bak dan hetzelfde in als deze tussenstap, behalve dat het oppervlakte niet verkleind hoeft te zijn en ga dan verder zoals hieronder beschreven staat. Mocht je je gerbils door mij hebben laten koppelen, dan hebben ze deze tussenstap bij mij gehad en kun je ook verder gaan zoals hieronder beschreven.

Is dit de uiteindelijke bak waar je gerbils in gaan wonen? Verzet dan eerst elke 1 a 2 dagen dat het goed gaat de split ongeveer 5 cm, zodat ze eerst het hele oppervlak van de bak in gebruik gaan nemen. Daarna voeg je elke 1 a 2 dagen een dun laagje bodembedekking toe, totdat je uiteindelijk een laag hebt van minstens 15 cm. Daarna kan je een permanent zandbad toevoegen en daarna pas voeg je om de dag een huisje of speeltje toe, zolang als het goed blijft gaan. Voeg alleen nieuwe speeltjes toe of speeltjes die je hebt uitgekookt, om te voorkomen dat er nog geurtjes van eerder gebruik aan zitten. Na elke verandering houdt je de gerbils tenminste een uur in de gaten.

Merk je ergens in de opbouw dat er spanningen ontstaan? Wacht dan wat langer met het toevoegen van meer ruimte of bodembedekking, of maak de laatste toevoeging van huisjes/speeltjes ongedaan en voeg eerst een paar dagen geen speelgoed meer toe. Let ook goed op of beide gerbils gezond blijven. Ziekte is vaak ook een oorzaak voor spanningen.

Geef je gerbils altijd alleen nieuw of uitgekookt speelgoed, om te voorkomen dat er nog geurtjes van andere gerbils aan zitten.

Stap 8

Pas als de bak volledig ingericht is, ga je zelf je gerbils meer aandacht geven. Tot nu toe heb je misschien wel rustig tegen je gerbils gepraat en veel naast de bak gezeten. Ook heb je je handen af en toe in de bak gelegd om de gerbils te voeren, maar pas vanaf dit moment kun je eventueel je handen langer in de bak houden of je gerbils voorzichtig op gaan tillen. De eerste twee weken na volledige inrichting zou ik ook nog geen ren adviseren. De twee moeten zich eerst helemaal thuis voelen in hun bak, voordat je uitstapjes vanaf daar gaat organiseren voor de twee.