Verzorging

Een goede verzorging is van levensbelang voor je gerbil. Het is niet zo heel moeilijk om je gerbil goed te verzorgen. Vanuit een geschikte huisvesting heb je al een aantal hints voor wat je moet doen om je gerbils te verzorgen.

Voer

Geef je gerbils elke dag (liefst elke dag op ongeveer hetzelfde tijdstip) gerbilvoeding. Van de meeste soorten voer die er op de markt zijn, heeft een volwassen gerbil ongeveer 6 tot 10 gram per dag nodig. Niet zo heel veel dus. Geef ze ook niet meer dan ze nodig hebben, want gerbils kunnen selectieve eters zijn. Op die manier krijgen ze wel alle lekkere, maar niet alle noodzakelijke voedingsstoffen binnen uit hun voer, zelfs als het voer eigenlijk wel alle noodzakelijke voedingsstoffen bevat. Geef geen gemengd knaagdierenvoer, dit is eigenlijk voor geen van de dieren die op de verpakking genoemd worden optimaal afgestemd op de behoefte en bevat vaak te weinig dierlijke eiwitten, wat voor actieve dieren als gerbils erg belangrijk is. Bovendien is er in verreweg de meeste dierenwinkels wel tenminste een soort specifiek gerbilvoer beschikbaar, dus daarvoor hoef je het ook niet te laten. Dit gerbilvoer is erg geschikt als basisvoeding, eventueel kan het aangevuld worden met extra’s, maar dat is in principe niet nodig, behalve voor fokdieren. Hierbij kan je denken aan paardenmuesli, eivoer, kattenbrokjes, papegaaienvoer en tortelduivenvoer, maar lang niet elke soort hiervan is geschikt voor gerbils. Wat er in de webshop van gerbil.nl wordt aangeboden is in ieder geval wel geschikt.

Wissel niet zomaar van soort voer, dat kan buikkrampen opleveren. Als je besluit van basisvoer te veranderen, meng dan gedurende 10 dagen de verschillende soorten voer, waarbij je begint met 90% van de soort die ze gewend zijn, en 10% van de nieuwe soort op de eerste dag. Meng dan elke dag 10% meer nieuw voer door het voer, totdat je uiteindelijk alleen nog maar het nieuwe voer geeft.

Geef je gerbils ook elke dag een plukje vers hooi. Dit is goed voor de spijsvertering van je gerbils.

Naast deze basisvoeding kun je je gerbils ook af en toe een snack geven, gewoon om ze te verwennen, of om ze te belonen als ze ‘goed gedrag’ hebben vertoond (bijvoorbeeld zich makkelijk laten oppakken om hun bak te verschonen of gewoon gezellig op je hand zijn komen zitten.) Hiervoor zijn er ook weer heel veel mogelijkheden, maar let op dat je je gerbils niet teveel geeft, want ze kunnen makkelijk te dik worden. Geef dus niet meer dan 2 zonnebloem- of pompoenpitjes per dag, maximaal een stengel trosgierst per twee weken en ook niet meer dan 2 meelwormpjes/sprinkhanen of nootjes per dag en niet alles bij elkaar. Deze bevatten namelijk allemaal vrij veel vetten. Bij gedroogde stukjes fruit moet je juist opletten met de hoeveelheid suikers die ze ermee binnenkrijgen. Ee hele bananenchip is al erg veel voor een gerbil, en zou ik niet vaker dan eens per week geven. Een appel of wortelchipje is veel minder ongezond en mogen ze dus best dagelijks eten. Zogeheten knaagdierendrops of yoghurt drops mag je je gerbils absoluut niet geven. Hier zit namelijk lactose in, en daar kunnen ze niet tegen.

Naast deze voeding kun je je gerbils ook verse groenten en fruit geven. Dat is in principe niet echt nodig, want gerbils maken zelf vitamine C aan. Daarnaast bevatten de meeste groenten en fruit veel vocht, en gerbils kunnen niet zo goed tegen teveel vocht, terwijl ze waarschijnlijk wel graag een zoete aardbei helemaal opeten omdat ze hem lekker vinden. Als gevolg van teveel vocht kunnen gerbils aan de diarree raken, wat erg gevaarlijk is voor zo’n klein beestje.

Als je toch verse groente wilt geven, houdt je dan aan deze soorten:

Groente Fruit Kruiden/bloemen
Aardappelen (alleen gekookt!) Aardbei Gras
Andijvie Appel Goudsbloem
Bloemkool Banaan Hazelnootbladeren
Broccoli Bosbes Korenbloem
Chinese Kool Braam Madeliefje
Courgette Cranberry Paardenbloem
IJsbergsla Druif (zonder pit) Roos (niet uit de winkel!)
Komkommer Framboos Vogelmuur
Koolrabi Honingmeloen Weegbree
Kropsla Peer Zevenblad
Paprika Rozenbottel
Pastinaak Watermeloen
Pompoen
Rucola
Selderie
Tomaat (zonder groen of pitten!)
Venkel
Wortel/ peen (groen mag ook)

Water

Gerbils drinken niet veel op een dag, vaak maar 5 tot 10 ml, dus de kleinste drinkflesjes zijn al groot genoeg voor een koppel gerbils. Geef je gerbils elke dag vers drinkwater en spoel de drinkfles regelmatig om met heet water en borstel hem met een flessenborstel goed uit. Op deze manier voorkom je dat algen gaan groeien aan de binnenkant van het flesje en verwijder je eventuele kalkaanslag. Een drinkflesje uitkoken is lastig, want het plastic vervormd bij die temperatuur. Een drinkflesje is helemaal niet duur, dus vervang hem ook als je het niet meer vertrouwt. Ondanks al je maatregelen om te voorkomen dat je gerbils het drinkflesje slopen, zullen veel gerbils daar vroeg of laat toch in slagen. Zorg dus dat je altijd een reserve drinkfles in huis hebt.

Een waterbakje gebruiken is mogelijk, maar veel minder hygiënisch dan een drinkfles. Gerbils zullen er vaak bodembedekking in graven en daarmee ook hun eigen uitwerpselen. Daardoor zal je het water veel vaker moeten vervangen.

Zandbad

Het zandbad wordt door gerbils gebruikt als bad en toilet. Vooral door dit laatste zul je het zand regelmatig moeten verschonen. Zeef het bad elke dag een keer uit en vervang al het zand 2 keer per week om het badderen hygiënisch te houden.

Huisjes/Speeltjes

Gerbils houden van slopen, zorg daarom dat ze altijd genoeg te knagen hebben. Een wc-rol vinden ze erg leuk om eerst doorheen te lopen en daarna binnen enkele minuten helemaal te versnipperen. Houten speelgoed gaat veel langer mee, maar bevat vaak spijkers. Als je gerbils fanatiek hebben geknaagd aan het speeltje, kan het zijn dat er een spijker vrij gekomen is, waar de gerbils zich aan kunnen verwonden. Controleer dus minstens elke week (of vaker als je gerbils erg fanatiek knagen) of het speelgoed nog veilig is. Steken er spijkers uit? Trek deze dan voorzichting met een tangetje uit het speeltje. Als een speeltje niet meer stabiel kan blijven staan, kan het ook gevaarlijk worden voor je gerbils. Ze kunnen er onderdoor graven en het kan op je gerbils vallen of ze klem zetten. Repareer of vervang zulke speeltjes. Sommige gerbils hebben de nare gewoonte om in of op hun huisjes te plassen. Hierdoor trekt het vocht in het hout, het gaat stinken en bovendien kan het hout gaan rotten daardoor. Je kunt het houten speeltje uitkoken en daarna goed drogen, maar anders kun je het speeltje beter vervangen.

Bodembedekking

In principe kan de bodembedekking heel erg lang meegaan. In een bak van 80*40*40 cm is eens in de maand verschonen in de regel genoeg (enigszins afhankelijk van het soort bodembedekking dat je gebruikt). Bij grotere bakken kan dat zelfs oplopen tot eens in de 3 maanden de bak moeten verschonen. Echter zal je dan wel het geluk moeten hebben dat jouw gerbils het zandbad inderdaad gebruiken als toilet en je alleen dat dagelijks moet verschonen en zal je tussentijds vaak ook plateaus of andere plasplekken eerder moeten verschonen (ik doe het zelf meestal minstens een keer per week). Als je gerbils gaat ruiken, ben je eigenlijk al te laat met verschonen. Zorg dan dat je zo snel mogelijk de bak verschoont. Geef je gerbils enkele dagen voor je de bak wilt verschonen alvast een flinke pluk extra nestmateriaal. Zo kunnen ze hier alvast een beetje vertrouwde geur aan toevoegen, en kun je dat meegeven als je hun bak verschoont.

Als je je gerbils verschoont, haal je eerst je gerbils uit hun bak en zet je ze in hun reiskooitje met een laagje van hun vertrouwde bodembedekking. Je haalt alle speeltjes eruit en voorziet deze van een grondige veiligheidscontrole. Schep ook alle bodembedekking uit de bak. De meeste soorten bodembedekking zijn prima te composteren en te gebruiken in je tuin. Zelf gebruik ik meestal eerst een handveger en blik (van plastic, tegen krassen op het glas) om de laatste restjes uit de bak te scheppen. Vervolgens ga ik met de stofzuiger langs alle hoekjes van de bak om de laatste restjes badzand en stukjes bodembedekking op te zuigen. Daarna gebruik ik een vochtig doekje om de bak schoon te maken. Eens in de drie maanden, of als er andere gerbils in de bak komen of er ziekte is geweest in de bak, gebruik ik bij het schoonmaken ook ontsmettingsmiddel (halamid-d). Hierna spoel ik de bak nog enkele keren om met schoon water, alvorens de bak met een schone doek af te drogen.  Daarna plaats ik de speeltjes die nog bruikbaar zijn weer in de bak en leg een flinke laag bodembedekking in de bak. Als laatste voeg ik ook nog wat van de oude bodembedekking toe (soms alleen de hoeveelheid die meeging in het reisbakje) en de gerbils zelf. Uiteraard is dit ook een mooi moment om het zandbad en de drinkfles te verschonen, zodat je gerbils in een schoon paradijsje teruggezet worden. Vervolgens is het tijd om te genieten van hoe de gerbils hun bak opnieuw verkennen en verbouwen.

Gezondheidscontrole

Het is niet noodzakelijk om elke dag een uitgebreide controle van de gezondheid van je gerbils uit te voeren. Je gerbil zal het in de meeste gevallen helemaal niet prettig vinden om dagelijks opgepakt te worden, maar een globale controle kun je wel makkelijk uitvoeren vanaf een afstandje. Zo zie je ook van een afstandje wel of de vacht van je gerbil slordiger zit, je gerbil slomer is, zijn ogen dicht houdt, een snotterig neusje heeft, af lijkt te vallen of zijn evenwicht moeilijk kan bewaren. In zo’n geval moet je uiteraard de situatie uitvoeriger onderzoeken en als je er geen duidelijk aanwijsbare oorzaak voor kan vinden die eenvoudig weg te nemen is, neem je contact op met een dierenarts die verstand heeft van kleine knaagdieren. Controleer ook of de ontlasting van je gerbils harde, droge korrels blijven, dit kan je eenvoudig doen tijdens het verschonen van het zandbad. Het is wel verstandig om wekelijks je gerbil op de weegschaal te zetten en dan meteen ook even te kijken of de geurklier en anus nog mooi schoon zijn en de gerbil geen rare geluiden maakt bij het ademhalen. Er zijn heel wat lijstjes met mogelijke aandoeningen te vinden, maar omdat het heel onverstandig is om zelf te gaan dokteren, geef ik je alleen het volgende advies: ga naar de dierenarts als je het niet vertrouwt! Wacht ook niet een dagje of een week voordat je ergens mee naar de dierenarts gaat, want veel gerbils sterven binnen enkele dagen nadat je voor het eerst iets aan ze opmerkt. Gerbils zijn prooidieren en laten pas zien dat ze ziek zijn als ze al erg ver heen zijn. Als je niet meteen ingrijpt zodra je iets merkt, ben je in veel gevallen al te laat.

Bij veel dierenartsen is er ook een spoednummer beschikbaar voor ’s avonds, ’s nachts en in het weekend. Mijn dierenarts is in elk geval dan ook beschikbaar, hun website met contactgegevens staat bij links. Schroom niet om dat te gebruiken als het leven van je gerbils je lief is. Mocht je naar de dierenarts moeten, neem dan (tenzij een gevecht daarvoor de oorzaak is) het maatje ook mee. Bij de dierenarts zijn immers een hoop vreemde geuren en lang uit elkaar zijn is niet goed voor je gerbils, want de kans is groot dat ze elkaar daarna niet meer herkennen en zullen gaan vechten.

Transport

Mocht je met je gerbils de deur uit moeten, bijvoorbeeld voor een dierenartsbezoekje, verhuizing of koppel/vakantie opvang, zorg dan dat je je gerbils goed inpakt. Voor volwassen gerbils, kun je het beste een reismandje nemen van minstens 30*20 en ze hierin een flinke laag bodembedekking geven. Tot halverwege vol is denk ik een mooie standaard, dan hebben ze ook nog een beetje ruimte om te bewegen. Ga je naar buiten, wikkel dan een doek om de bak heen, zodat de gerbils niet op de tocht komen. Dit is vooral erg belangrijk als het koud is, maar in de zomer kunnen ze ook beter niet ineens in de volle zon komen te zitten. De doek isoleert en houdt de bak langer op de temperatuur waar de gerbils aan gewend zijn. Probeer je loop/fiets afstanden zoveel mogelijk te beperken. Als het kan, neem liever de auto, bus of trein. Hierbinnen is het klimaat namelijk veel beter beschermd en kun je de doek ook weer van de bak af laten, zodat de gerbils wel genoeg frisse lucht krijgen.  Bovendien zullen je gerbils minder heen en weer geschud worden. Mocht je toch een stuk moeten lopen of fietsen, dan zou ik adviseren om het mandje in een grote handdoek te wikkelen en hiermee in een big shopper te zetten.